الحاد دردوران تمدن هلنی

 

پاورقی

1. Hellenism

2. کلب به زبان عربی سگ رامعنی می دهد. می گويند "آنتيستن" بنيان گذار اين مکتب يکی ازمراکز آتن بنام "سا ينوسارکس" (Cynosarges) که به زبان يونانی سگ سفيد معنی می دهد را به عنوان محل سخنزانی خود انتخاب کرده بوده ولذا نام اين مکتب ازنام محل گرفته شده است. طبق تحقيقات ويل دورا نت اين مرکز به افراد تهيد ست، خارجيان و حرامزادگان اختصاص داشته ا ست. رجوع شود به :

Will Durant, The Life of Greece, Simon and Schuster, New York 1966, p. 506.

     3. همان منبع بالا.

4. مولوی در رابطه با اين عمل ديوژن سروده است:

دی شيــــخ با چـــراغ همـــی گشت کرد شهر             کز ديو ودد ملولـم وانسا نـــم آرزوست

گفتند يافت می نشود جستـــــــــــــــه ايم مــا               گفت آنکه يافت می نشود آنم ارزوسـت            

5 و6 ـ همان منبع شماره 2، صفحه 507.

7 ـ همان منبع صفحه 508.

8 ـ محمد علی فروغی، سير حکمت دراروپا، کتابفروشی زوار، تهران، مهرماه 1360، صفحه 71.

9. M. Rosenthal and P. Yudin, ed., A Dictionary of Philosophy, Progress publisher, Moscow 1967, pp. 434-35.

10 ـ همان منبع شماره 2 صفحه 650.

11ـ ايضأ صفحه ی 653.

12ـ ايضأ.

13ـ رجوع شود به صفحه ی 642 اثرذيل:

Will Durant, The Life of Greece, Simon and Schuster, New York 1966

14ـ رجوع شود به صفحه ی 307:

A.S. Bogomolov, History of Ancient Philosophy, Progress publisher, Moscow 1985.

15 ـ رجوع شود به صفحه ی 643 منبع شماره ی 13.

16ـ ايضأ

17ـ منبع شماره ی 14 صفحات 309 و 310.

18ـ ايضأ، صفحات 311و 312.

19ـ ايضأ صفحه ی 312.

20ـ ايضأ.

21ـ رجوع شود به منبع شماره 8 صفحه ی 67.

22ـ رجوع شود به  صفحه ی 914 منبع ذ يل (چاپ سال 1964 ) زير عنوان  Epicureanism:

Encyclopedia Britanica, First Edition, Crolier, New York, Montreal. 

23ـ همان منبع بالا.

24ـ رجوع شود به منبع شماره 2بالا صفحه ی 645.

25ـ تفاوت در هجاهای مختلف ظاهری و به شيوه تلفظ لغات يونانی برمی گردد. نام برده ی اپيکور در منبع شماره ی 24 بالا "مايسس" ودر منبع شماره ی 22 "ماوس" ذکر شده است.

26ـ همان منبع شماره ی 2 صفحه ی 645.

27ـ ايضأ.

28ـ همان منبع شماره 22.

29ـ همان منبع شماره ی 2، صفحه ی 645.

30ـ نگاه کنيد به منبع شماره 14 صفحه ی 259.

31ـ منبع شماره 2 صفحه ی 649.

32ـ آيضأ.

33ـ ايضأ.

34ـ همان منبع شماره 14 صفحه ی 267.

35ـ ايضأ، صفحه ی 262.

36ـ رجوع شود به منبع شماره ی 22 صفحه ی 911.

37ـ برای آگاهی بيشتر از نظريه ی اتمی اپيکور رجوع شود به چاپ سال 1928 منبع ذيل:

Bailey, Cyril, Greek Atomist and Epicurus, W.K.C. Guthrie, Cambridge University.

38ـ همان منبع شماره 2 صفحه ی 646.

39ـ آيضأ.

39ـ رجوع شود به صفحه ی 497:

Encyclopeia International, First Edition, Crolier, New York, Montreal, 1964.

40ـ همان منبع شماره 2 صفحه ی 647.

41ـ منبع شماره 14 صفحه ی 271.

42ـ منبع شماره 2 صفحه ی 647.

43ـ تگاه کنيد به واژه ی Epicureanism درصفحه ی 913 منبـــــــــــــــــع ذ يل، چاپ سالهای 1974-1973:

Encyclopedia Britanica, macropaedia, Henry Hemingway Benton, publisher

44ـ ايضأ.

45ـ ايضأ، صفحه ی 912.

46ـ همان منبع شماره 2 صفحه ی 646.

47ـ مارکس تز دکترای فلسفه خودرا درمقايسه ی فلسفه طبيعی دموکريت واپيکور نوشت. اين مقايسه می تواند همراه با مطالعه ی ديگرمنابع، کليدی برای درک فلسفه اپيکور بدست دهد. نقل قول ذکرشده دراين نوشته ازصفحه 51 منبع ذيل گرفته شده است:

Karl Marx, Difference Between the Democritean and Epicurean philosophy of Nature, in Karl Marx, Frederick Engels, Collected Works, Vol. One.

48ـ همان منبع شماره 22 صفحه ی 270.

49ـ ايضأ، صفحه ی 249.

50ـ آيضأ.

51ـ ايضأ، صفحه ی 270.

52ـ ايضأ، صفحه ی 267.

53ـ ايضأ.

54ـ ايضأ.

55ـ همان منبع شماره 2 صفحه ی 647.

56ـ چه بسا خيّام تحت تاثير اپيکور چنين سروده است:

تنگی می لعل باشد وديوانــــــــی            سدّ رمقــــی با شد وقرص نانــــــــــی

وآنگه من وتو نشسته درويرا نی            عيشی است که نيست درخور سلطانی

وحافظ درهمين را بطه چنين آرزوکرده است:

دويار نازک وازباده ی کهن دومنـــی           فراغتی وکتابی وگوشه ی چمنــی

من اين مقام به دنيا وآخرت ندهــــــــم          اگرچه در پی ام افتند ا نجمنـــــــی

ويا:

مقام امن ومی بيغش ورفيق شفيــــــــق         گرت مدام ميسّر شود زهی توفيق

57ـ همان منبع شماره 2 صفحه ی 648.

58ـ آيضأ.

59ـ ايضأ.

60ـ همان منبع شماره ی 43 صفحه ی 912.

61ـ ايضأ. دررا بطه با دوستی حافظ چه زيبا سروده است:

دريغ ودرد که تا اين زمان ندانستم                که کيميای سعادت رفيق بود رفيق

بابا طاهرعريان نيز همين مضمون را دريک دوبيتی سا ده ی مردمی آورده است:

بود هم دردم ودرمانـــم ازدوست                  بود هم وصلم وهجرانم ازدوست

اگه قصّاب ازتن واکنه پوســــت                  جدا هرگزنگرده جونـــم ازدوست

62ـ ميرزا نصيرالد ين اصفهانی درهمين مضمون سروده است:

اگر جانان نباشد جان نبا شـــــــــــد                   چه سود ازجان اگرجانان نباشد

63ـ همان منبع شماره ی 43 صفحه ی 912.

64ـ رجوع شود به کلمه ی لوکرسيوس در صفحه ی 173 منبـــــــــــــــــــــع ذ يل، چاپ 1973-1974:

Encyclopedia Britanica, macropaedia, Henry Hemingway Benton, publisher

65ـ خلاصه ای ازکتاب تحت عنوان  De Rerum Natura درصفحا ت 811 و812 منبـــع ذ يل (چاپ سال 1964 ) آمده است:

Frank N. Magill, Masterplots, Salem Press, New York.

66ـ رجوع شود به صفحه 150 جلد سوم منبع ذ يل:

Will Durant, Caesar and Christ, Simon and Schuster, New York.

67ـ همان منبع بالا صفحه ی 153.

68ـ ايضأ، صفحه ی 150.

69. رجوع شود به منبع شماره 65 صفحه ی 812.

70ـ برگرفته ازمنبع شماره 66 صفحه ی 152. خيّام درهمين مضمون سروده است:

گردون کمری برتن فرسوده ی ماست            جيحون اثری زچشم پالوده ی ماست

دوزخ شرری زآه بيهوده ی ماســـــت            فردوس دمی زوقت آسوده ی ماست

71ـ آين نقل قول در صفحه ی 140 منبع شماره 66 وصفحه ی 278 منبع شماره 14 بصورت تقريبأ يکسانی نقل شده است. اين نقطه نظر بی اختيارخواننده را بياد شعر ذيل ازرودکی می اندازد:

روی به محــــــــراب نمودن چه سود           دل به بخارا وبتان طــــــــــــــــــراز

ايزد ما وسوســــــــــــــــه ی عاشقی            وزتو پذ يرد نپذ يــــــــــــــــرد نمـاز

72ـ همان منبع شماره ی 66 صفحه ی 151.

73ـ منبع شماره 14 صفحه ی 277.